Özel İnşaat ve İhaleli İşlerde Asgari İşçilik Hesaplamaları Değişti

Asgari İşçilik Hesaplamalarında Ortalama Maliyet Usulü

Yönetmeliğin 111. maddesinde yapılan değişiklikle, yıllara sari inşaatların maliyet hesaplama yöntemi tamamen değiştirilmiştir:

• Aynı Yıl İçinde Biten İnşaatlar: Başladığı takvim yılı içinde tamamlanan özel nitelikteki inşaatların maliyet hesabında, işin bittiği tarihte geçerli olan güncel yapı yaklaşık birim maliyet bedeli esas alınmaya devam edecektir.

• Yıllara Sari İnşaatlar: Başladığı yıldan sonraki yıllarda biten inşaatların maliyet hesabında; inşaatın bitirildiği yıl hariç tutulmak üzere, başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasında kalan tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınacaktır.

• Birden Fazla Maliyet Yayımlanan Yıllar: Aynı yıl içinde birden fazla birim maliyetin ilan edilmesi halinde, aritmetik ortalama hesabına ilgili yılın sadece en son yayımlanan birim maliyet bedeli dahil edilecektir.

• Geçerli Yapı Ruhsatı: Asgari işçilik araştırmasında, her halükarda inşaatın bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı verileri temel alınacaktır.

İhale Konu İşler ve İlişiksizlik Belgesi Süreçleri

İhaleli işlerde eksik hak ediş bildirimleri ve iş bitim tarihlerinin tespiti net kurallara bağlanmıştır:

• Toplam İstihkakı Bilinmeyen İşler: Geçici kabulü noksansız yapılan ancak toplam istihkak tutarı henüz bildirilmeyen işlerde, işverenin talebi üzerine o ana kadar ödenen hak ediş tutarı üzerinden asgari işçilik araştırması yapılabilecektir. Ancak bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecektir. İhale makamı toplam istihkakı bildirdiğinde, önceki tutar düşülerek kalan kısım üzerinden araştırma tamamlanacak ve ilişiksizlik belgesi verilecektir.

• İş Bitim Tarihinin Belirlenmesi: Onaylı geçici kabul tutanağında eksik veya kusur yoksa tutanaktaki tarih; eksik veya kusur varsa bunların tamamlandığı tarih resmi iş bitim tarihi sayılacaktır. İşin geçici/kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamının bildirdiği tarih esas alınacaktır.

• Yarım Kalan ve Feshedilen İhaleler: İhaleli işin yarım kalması ya da feshi durumunda, işverene fiilen ödenen hak ediş tutarı üzerinden işlem yapılacaktır. Hiçbir hak ediş ödemesi yapılmamışsa araştırma işlemi yürütülmeyecektir.

Tek Sicil Numarası ve Re’sen Araştırma Kuralları

İşverenlerin operasyonel süreçlerini ve SGK’nın denetim yetkilerini ilgilendiren diğer maddeler şunlardır:

• 6 Aylık Başvuru Sınırı: Aynı işverene ait, parsel yakınlığı veya bitişikliği olan birden fazla yapı ruhsatlı inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesi talebi, ilk işin başlangıç tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde yapılmalıdır.

• Gayri Faal İşyerlerinde Re’sen Araştırma: Kapanma, terk veya tasfiye bildirimi yapılmadığı halde en az iki yıl süreyle içinde sigortalı çalıştırılmadığı saptanan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih dikkate alınarak SGK tarafından re’sen asgari işçilik araştırması başlatılacaktır.

• Eksiltme Oranı Yasağı: Tescil edilmemiş ya da tescil edilmiş olmasına rağmen hiç işçilik bildirilmemiş ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaatlarda, SGK tarafından yürütülen araştırmalarda esas alınan asgari işçilik oranında herhangi bir eksiltme (indirim) uygulanmayacaktır.

Borcun kesinleşmesi süreci ise aksine bir tespit olmaması halinde, hesaplanan prim tutarının iş bitim tarihinin ait olduğu aya mal edilmesi ve tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmemesi, taahhütname verilmemesi ya da itiraz edilmemesi durumunda tamamlanmış sayılacaktır.