İnşaat ve İhaleli İşlerde İş Bitiminden Sonra Bildirilen Sigortalılar Denetime Sevk Edilecek

İş Bitiminden Sonra Yapılan Sigortalı Bildirimlerinde Otomatik Denetim Dönemi

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe konulan 24.09.2026 tarihli ve 150310618 sayılı Genel Yazı ile; geçici mahiyetteki işyerleri olan ihale konusu işler ve özel nitelikteki bina inşaatlarında iş bitim tarihinden sonra verilen muhtasar ve prim hizmet beyannamelerine yönelik yeni bir denetim mekanizması oluşturulmuştur.

Önceki uygulamada geçici işyeri dosyalarında işin tamamlanma tarihinden sonra devam eden sigortalı bildirimleri kural olarak yalnızca somut bir ihbar, harici şikâyet ya da açık bir şüphe bulunması halinde denetime yönlendirilmekteydi. Yapılan yeni düzenlemeyle birlikte, sahte sigortalılık ve fiili çalışmaya dayanmayan bildirimlerin önüne geçilmesi amacıyla belirli kriterleri taşıyan dosyalar için resen (otomatik) denetmen sevki zorunlu hale getirilmiştir.

Otomatik Denetim Kapsamına Alınma Şartları

İhale makamınca kabulü yapılan veya belediyelerce yapı kullanım izin belgesi / seviye tespit tutanağı ile tamamlandığı belirlenen işyerlerinde, aşağıdaki iki şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda herhangi bir ihbar ya da şikâyet şartı aranmaksızın denetim süreci başlatılacaktır:

• İşin 24.09.2026 tarihinden sonra tamamlanmış olması,
• İş bitim tarihini takip eden 6. ayın bitiminden sonraki dönemlerde de işyerinden sigortalı bildiriminin devam ettiğinin tespit edilmesi.

Bu iki koşulun oluştuğu dosyalarda, SGK üniteleri ilgili işyeri dosyasını doğrudan Sosyal Güvenlik Denetmenleri servisine intikal ettirecektir. Denetmen incelemesinin temel amacı; 6 aylık makul sürenin ardından bildirilen çalışanların fiilen işyerinde bulunup bulunmadığını, yapılan işin niteliğini ve gerçek bir iş sözleşmesine dayalı çalışmanın varlığını araştırmaktır.

6 Aylık Geçiş Süresi ve Bildirimlerin Hukuki Niteliği

İnşaat ve taahhüt sektörünün işleyişi gereği; fiziki imalatın veya ihale konusu ana işin bitmesinden sonra koruma, güvenlik, bekçilik, çevre temizliği, geçici kabul eksikliklerinin giderilmesi ya da sözleşmesel garanti yükümlülükleri sebebiyle bir kısım personelin istihdamına devam edilmesi mutat bir durumdur.

Genel Yazı ile Kurum, iş bitim tarihini izleyen ilk 6 aylık periyottaki bu tip bildirimleri olağan kabul etmiş; ancak 6. ayın aşılmasından sonra devam eden bildirimlerin sahte sigortalılık riski barındırdığı kanaatine varmıştır. Dolayısıyla:

• İlk 6 Aylık Dönem: Rutin işyeri kapanış ve tasfiye süreçleri kapsamında değerlendirilir; ihbar veya özel şüphe yoksa otomatik denetim tetiklenmez.
• 6. Aydan Sonraki Bildirimler: Dosyada ihbar ya da şikâyet aranmaksızın fiili çalışma durumunun yerinde tespiti için zorunlu inceleme raporu düzenlenmesi gerekir.

Değerlendirme

İhale yüklenicileri ve özel bina inşaatı yürüten işverenlerin, işin fiilen bittiği tarihi takip eden süreçlerde SGK tescil ve bildirim stratejilerini yeniden planlamaları gerekmektedir. Şantiye veya taahhüt işinin tamamlanmasının ardından bekçilik, güvenlik veya bakım amacıyla çalıştırılacak personelin 6 ayı aşan sürelerle geçici inşaat dosyasından bildirilmesi, dosyanın doğrudan denetim kapsamına girmesine yol açacaktır.

Bu tür sürekli veya garanti kapsamındaki takip işleri için ilgili personelin merkez işyeri dosyasına nakledilmesi ya da yeni bir daimi nitelikteki işyeri tescilinin yapılması, olası sahte sigortalılık iddialarının ve idari para cezası risklerinin önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.